Itsaslabarren ibilbidea

Gros auzotik abiatuta, Zurriolako hondartzaren amaiera baino lehen, Mariaren Bihotzaren elizak markatzen du Uliarako igoeraren hasiera, gasolindegiarekin egiten duen gurutzean bertan. Igoera hasieran aldapatsua eta apur bat latza da, baina ibilbideak laster hartzen du lautzen den asfaltozko bide bat. Berehala iritsiko gara begiratoki batera, landarediak uzten badu, hiriaren gaineko ikuspegi bikainak eskaintzen dituena. Basoan barneratuz jarraituko dugu.

Begiratokitik 200 m ingurura ezkerretara bidegurutze txiki bat aurkituko dugu: bide estu hau hartuko dugu, Uliako merenderorantz jarraitzen duen nagusia utzita.

Bidezidor estu honek gorantz jarraitzen du bere bide aldapatsuan eta, aldapa gogor hau gaindituta, «Kutralla gaina» izeneko gune garai eta irekira iritsiko gara, non panoramika erabat aldatzen den. Hemen Uliako lehen itsaslabarretara asomatuko gara, kaio-kolonia handi baten bizilekura. Gure ibilbideak lautzen jarraitzen du eta apur bat igotzen da, itsasora zorabiagarri erortzen den itsaslabar malkartsua gainditzeko.

Kutrallatik beherantz doan bidezidorretik jarraituko dugu. Garbitoki zaharraren ondotik igaro ondoren, ezkerreko bidegurutzea hartuko dugu. Pixkanaka bidea harrizko galtzada bihurtzen da, Monpas puntarako ikuspegiak dituen begiratokira daramana. Laster basoa ireki eta Animeta punta eta Atalaundiko harkaitzak ikusiko ditugu. Ikuspen oneko egunetan Biarritz ez ezik Landetako kostaldea ere ikusten da. Txilarrak, iratzeak eta oteak dira ohiko landareak, pinuz eta ametzez zipriztinduta.

Animeta puntaren gainean beste bidegurutze batera iritsiko gara. Bidezidor bat Uliako gailurreraino igotzen da eta beste bat Atalaundiko harkaitzetara jaisten da edo itsasertzeko bidezidorretik jarraitzen du. Beherantz doan bidea hartuko dugu. Hemendik bidea etengabeko gorabehera batean sartzen da, Emisarioaren Etxean amaitzen dena, ur-kolektorearen ondoan. Hormigoizko pista gorantz hartu eta magal erdiko bidezidorra berreskuratuko dugu Pasaiarako bidean.

Mendiolako badiara iritsi aurretik ezkerreko bidegurutze bat hartu eta jaitsierari ekingo diogu. Mendiolan bidezidorrak Uliaren beste alderdi batekin harritzen gaitu: uraren bideak. Hemen batzuetan zaila da bidea aurkitzea: hirutan banatzen den puntu batera iritsiko gara —batek behera egiten du, besteak gora eta hirugarrenak, ikusten zailagoa, magal erdian jarraitzen du—, eta azken hau da hartu behar duguna. Zeharkatu beharreko 200 m luzeko tunel estu batera iritsiko gara eta, ondoren, bi akueduktutara.

Bigarren akueduktuak bideko itsaslabar-gunerik ikusgarrienera eramango gaitu, hareharrizko horma bertikalei itsatsita. Iratzeen artean aurrera eginez Plata itsasargirantz joko dugu, itsasotik 163 m-ra ia perpendikularra den itsaslabar baten gainean kokatua. Itsasargiaren izena olatuek jotako bere harlauzak tindatzen dituen zilar-koloretik dator.

Itsasargitik, sarbide-errepideak Pasaiara hurbilduko gaitu. 300 m ingurura ezkerreko bide bat hartuko dugu, badiaren bokaleraino jaisten diren Senokozuloko eskaileretara daramana. Ulia antzina mendi bera zen Jaizkibel, Urgull eta Santa Klara uhartearekin batera, eta Pasaiako itsasadarra urak kostaldeko kate honetan zulatu dituen hausturetako bat da. Itsas mailan jarraituz laster iritsiko gara Albaolara, Euskal Itsas Faktoriara, non San Juan baleontziaren erreplika eraikitzen ari diren.

San Pedrora iritsita, Victor Hugok leku honi buruz esandako hitzak datozkigu gogora: etxe-ilara estu-estu bat, zuriz, azafrai-kolorez eta berdez margotua, balkoi handiekin eta, oinetan, itsasoa. Ibilbidea amaitutakoan, badia zeharkatzen duen motora hartu eta San Juan bisita daiteke, San Pedroren aurrean dagoen kostaldeko herri txiki eta pintoreskoa.

Donostiara itzultzeko, onena autobusa da: San Pedroko lehen biribilgunean E9 linea hartuko dugu, Grosen utziko gaituena, Uliarako igoera hasi genuen leku berean.